خصال پسندیده‌ی شاهنشاهان ایران

 🔘 «از خصال نیکوی شهریاران ایرانی مشورت با بزرگان خردمند و نژاده‌ی قوم بود که آنان را مهان می‌گفتند. و به روزگار هخامنشیان، اشکانیان، و ساسانیان از آنان مجلسی درست می‌شد که مهستان می‌خواندند،‌ و در امور مشاور شاهنشاه می‌بودند. باز شورائی از پیران و موبدان حقوق‌دان با دربار بود که آن را شورای داوران شاهی می‌خواندند. در نهایت‌الارب آمده است که خسرو انوشیروان دادگر وزیران خود را فرمود که اگر حکمی بر خلاف انصاف صادر کنم، دخالت کنید و مگذارید انجام شود.

🔘 یکی دیگر از خصال پسندیده‌ی شاهنشاهان ایران پیمان‌دوستی بود، و در این باب می‌توان رساله‌ای نوشت، لیکن به همین اندازه بسنده می‌کنیم که ساسانیان فرمان‌های خود را که حاوی تعهداتی از جانب ایشان بود، با کیسه‌ی کوچکی پر از نمک همراه می‌کردند تا همه بدانند که کسی یارای شکستن پیمان ندارد، و شاهنشاه عهد خود را هرگز‌ نقض نمی‌کند.

🔘 کوتاه سخن آنکه خسروان بزرگ این آب و خاک، مردانی ستوده و گزیده و سرمشق انسانیت بوده اند. کریستن‌سن در پایان کتاب نامی و بسیار گرانقدرش، می‌نویسد: "ایرانیان خصلتی بسیار شریف داشتند که سایر ملل قدیمه‌ی جهان کمتر به آن متصف بوده اند، و آن مهربانی و ادب و بزرگمنشی و آزادگی است. آثار این صفت را از آغاز ادوار تاریخی ایران می‌بینیم. کوروش سرمشق جوانمردی و بزرگمنشی و بلندهمتی است، و چه بسیار از یونانیان مطرود و امراء مغلوب خارجی از مهربانی و ادب و حسن پذیرائی ایرانیان استفاده کرده اند. در تاریخ ساسانیان هم نمونه‌های بسیار از این خصلت دیده می‌شود." و پس از آن دو سه نمونه را یاد می‌کند.»

📚 شاهنشاهان و سنت‌های ایرانیان
✍️ شاپور شهبازی
برگرفته از درگاه سرای زرتشت